Zamki,Dwory i inne

Mapa

Otwórz mapę
Rudawy Janowickie
turystyka, tajemnica, marzenia...

Zamek Sokolec


Zamek Sokolec
Ruiny zamkowe położone są na północno-zachodnich stokach Krzyżnej Góry, na wysokości ok. 630 m n.p.m.
Dzieje zamku nie są dokładnie znane. Z przeprowadzonych w 1904 r. niezbyt fachowych badań i dokumentacji archeologicznej, przyjęto, że pierwotnie istniał tu gród datowany na VIII w., łączony z północnomorawskim państewkiem Samona lub plemionami germańskimi.

Świadczyły o tym znalezione w ruinach zamkowych przedmioty takie, jak groty włóczni frankońskich z tego okresu. Z kolei po 1945 r. przyjęto hipotezę (także nieudokumentowaną), że był to gród wczesnosłowiański.


W 1960 r. przeprowadzono kolejne pobieżne badania, które nie rozstrzygnęły wątpliwości pochodzenia zamku.
Inicjatywę powstania zamku-strażnicy w 1207 r. przypisuje się księciu Henrykowi Brodatemu. Z zamkiem wiąże się legenda o odnalezieniu przez księcia w tym miejscu gniazda jastrzębia lub sokoła, co stało się genezą nazwy zamku.
Najstarszy zachowany dokument z 1372 r. (wg innych źródeł 1369 r.), wymienia, jako właściciela zamku, dworzanina księżnej Agnieszki (wdowy po księciu Bolku II) Clericusa Bolcze. Prawdopodobnie wzniósł on pobliski zamek Bolczów. Jednak według innych wiadomości zamek ten był zbudowany w latach 1163-1201 przez księcia Bolesława Długiego dla ochrony leżących w okolicy domów i kopalni.
Od 1406 r. zamek był własnością Hansa von Tschirn (Czetteras) z Płoniny.

W czasie wojen husyckich zamek stał się jedną z jego siedzib. Sokolec cieszył się wówczas sławą gniazda rycerzy-rozbójników. Hans von Tschirn czynnie popierał husytów, ale w 1434 r. podobno zmienił poglądy i zaprosiwszy na Sokolec dwóch dowódców husyckich między innymi księcia Biedżycha. W nocy z 11 na 12 sierpnia 1434 r. wydał ich w ręce wrocławskiego biskupa i świdnickich mieszczan. Husyci w odwecie mieli zniszczyć zamek. Hans był bardzo barwną postacią, wraz z synem Konradem brał udział w 1410 r. w bitwie pod Grunwaldem po stronie Krzyżaków.
W roku 1442 zamek objął rycerz Konrad von Nimbtsch, a po nim jego wuj Hans Wiesze. Następnie zamek przechodzi w ręce brata Heinricha. Podobno w roku 1475 król Maciej Korwin miał ostatecznie zburzyć zamek podczas walk o tron czeski z królem Jerzym z Podiebradowa.
W 1508 r. król Władysław Jagiellończyk wydzierżawił w postaci zastawu klucz zamkowy Antonowi Schaffgotschowi z Chojnika, zaznaczając, że zamek jest już ruiną.
Hrabia von Schaffgotsch wykupił w 1604 r. od cesarza cały klucz, stając się właścicielem zamku. Potem zamek był przez długi okres przedmiotem sporów między von Schaffgotschem, a von Kanitzem, między innymi o pobór drzewa z lasu.
Ostatecznie zamek stał się częścią dóbr karpnickich.


Jeszcze w XIX wieku ruiny były większe, opisywano nawet jakąś piwnicę.
W 1904 r. po przeprowadzonych badaniach archeologicznych, doszło do odgruzowania pozostałości ruin.
Niestety silne zniszczenia zabytku i brak badań terenowych uniemożliwiają dokładne i precyzyjne ustalenie układu przestrzennego i funkcji zamkowych budowli. Budowniczy zamku w ciekawy sposób wykorzystali naturalne warunki terenowe. Zamek wzniesiono z kamienia na planie czworokąta (około 20 m na około 32 m) poniżej szczytu góry tak, że masyw skalny szczytu stanowił południową kurtynę obwodu. Z pozostałych stron dziedziniec o powierzchni około 600 m otaczał mur obwodowy o zaokrąglonych od północy narożach.
Wjazd do warowni umieszczono w kurtynie zachodniej i był on flankowany przez dwa niewielkie budynki. Niewiadomo czy zamek posiadał wieżę. Na zewnątrz obwodu warownego dostrzec można ślady ziemnych wałów.
Do naszych czasów z zamku zachowały się fragmenty murów przyziemia i zewnętrznych wałów ziemnych.

Literatura:
1. "Słownik geografii turystycznej Sudetów. Rudawy Janowickie.". Red. M. Staffa. Wyd. I-BIS. Wrocław 1998.
2. Manuskrypt Dory Puschmann z domu Ende.
3. B. Guerquin. "Zamki w Polsce".

SiteLock