Krzyże pokutne
Rudawy Janowickie
turystyka, tajemnica, marzenia...

Krzyż pokutny w Janowicach Wielkich

Przez długi okres był nie widoczny, ponieważ wmurowany w ściany kościoła Wniebowzięcia NMP pochodzącego z XV wieku i został przykryty warstwą tynku. Podczas przeprowadzonego remontu, został przeniesiony i dziś widnieje na dachu kościoła.

Krzyże pokutne to monolityczne obiekty, wykuwane z jednego bloku kamienia. Przeważnie z miejscowego surowca (granit, bazalt, zelepieniec, piaskowiec). Wznoszone przez zabójców w miejscach popełnionych zbrodni (najczęściej były to odludne miejsca w lasach przy drogach).
Zdarzało się też tak, że krzyż taki wystawiała rodzina za pieniądze mordercy, przy kościołach lub na rozstajach dróg. Miały one skłaniać do refleksji i modlitwy za duszę zamordowanego i mordercy.

Zwyczaj wystawiania krzyży lub kapliczek pokutnych panował prawdopodobnie od XIII wieku do połowy XIX wieku.

Morderca oprócz wystawienia krzyża był zwykle zobowiązany do:

  • pokrycia kosztów pogrzebu,
  • przewodu sadowego,
  • łożenia na utrzymanie rodziny zamordowanego,
  • zamówienia mszy,
  • zakupu świec na potrzeby kościoła
  • odbycia boso pielgrzymki do miejsca świętego (Rzym, Jerozolima, Akwizgran).

Bywało też tak, że stosowano wobec mordercy inne kary takie jak:

  • stanie pod pręgierzem,
  • przejście przez wieś nago,
  • klęczenie nad otwartym grobem z narzędziami zbrodni,
  • przejście na klęczkach parokrotnie wokół cmentarza ze świecą,
  • sprzątanie miasta.

W początkach stawiania krzyży, były one prostymi formami kamiennymi bez rytów, które w następnych okresach zmieniały formę. Miały one rzeźby narzędzi zbrodni - noża, kuszy, wideł, toporów, mieczy, itp. Zdarzały się też krzyże z napisami informującymi o miejscu, czasie, sprawcy, narzędziu mordów.

Na terenie Rudawskiego Parku Krajobrazowego znajdują się trzy krzyże pokutne: w Bukowcu, Janowicach Wielkich i Miedziance.

 

 

SiteLock