Kopalnie minerały i inne
Rudawy Janowickie
turystyka, tajemnica, marzenia...

Sztolnia na górze Bielec (Rudawy Janowickie) - nieznany ślad górnictwa kruszcowego) - Podsumowanie

5. Podsumowanie

W literaturze nie natrafiono na precyzyjne informacje dotyczące czasu powstania sztolni w górze Bielec. Zgodnie z sugestią Berga [3] jej genezę należy łączyć z aktywnością górniczą w rejonie Czarnowa – prawdopodobnie z późniejszym jej okresem, być może z działalnością kop. Arnold na stokach Bielca w 1. poł. XIX w. Obiekt ten nie był penetrowany w czasie intensywnych poszukiwać uranu po II wojnie światowej.

Sztolnia Bielec jest niewielkim, ale bardzo interesującym geologicznym stanowiskiem obserwacyjnym na obszarze środkowych Rudaw Janowickich. Przedmiotem badań może tu być zarówno kontakt granitu karkonoskiego z kompleksem skał metamorficznych, przykontaktowa zmienność tych skał, jak również ciekawy i zróżnicowany zespół minerałów rudnych. Dalsze badania obejmą szczegółową instrumentalną analizę tych zjawisk. Wskazana jest również dokumentacja sztolni od strony górniczej, zwłaszcza w kwestii technik urabiania i utrzymania wyrobiska w bardzo niesprzyjających warunkach górniczo-geologicznych (prowadzenie wyrobiska równolegle do biegu zluźnionej tektonicznie strefy kontaktowej i foliacji w hornfelsach). Może to pozwolić m. in. na uściślenie okresu jej funkcjonowania.

W ciągu ostatnich kilku lat otwór wejściowy sztolni uległ całkowitemu zablokowaniu w wyniku postępującej degradacji i zapadania się odcinka przywejściowego. Jednak głębsze partie wyrobiska zachowane są znacznie lepiej. Zdaniem autorów uzasadnione jest powtórne udostępnienie sztolni, wymagające wykonania niewielkich prac ziemnych i zdrenowania wylotu wyrobiska, oraz zabezpieczenia jej otworu wejściowego. W ten sposób sztolnia Bielec mogła by się stać interesującym poligonem badawczym oraz zapleczem dydaktycznym. Stanowiłaby zabezpieczony dla potomności element dziedzictwa górniczego, zaś dla środowiska geologicznego była by doskonałym geotopem – stanowiskiem ukazującym modelowy przykład zmodyfikowanego tektonicznie kontaktu intruzji granitowej.
Autorzy skłaniają się ku promocji nowego spojrzenia na tego rodzaju pozostałości dawnego górnictwa. Zamiast likwidacji ich otworów wejściowych, powodującej nieodwracalne pogrzebanie dostępnych tam informacji, należy zabezpieczać je przed degradacją oraz ingerencją osób niepowołanych.

Literatura:

[1] BANAŚ M., Złoże rudy arsenowej w Czarnowie, Prz. Geol. T. 15, nr 5, 1967, s. 239.

[2] BERG G., Geologische Karte von Preussen und benachbarten deutschen Ländern, Erläuterungen zu Blatt Kupferberg, Berlin, 1938.

[3] BERG G., Geologische Karte des Deutschen Reiches 1:25000, Blatt Kupferberg, Berlin, 1940.

[4] DZIEKOŃSKI T., Wydobywanie i metalurgia kruszców na Dolnym Śląsku od XIII do połowy XX wieku, Ossolineum, 1972.

[5] MOCHNACKA K., Mineralizacja polimetaliczna wschodniej osłony metamorficznej granitu Karkonoszy i jej związek z geologicznym rozwojem regionu, Biul. Inst. Geol. 341, 1982, s. 273–285.

[6] OSIKA R. [red.], Geologia i surowce mineralne Polski, Biul. I.G. nr 251, Wyd. Geol., Warszawa, 1970.

[7] PETRASCHECK W.E., Die Erzlagerstätten des Schlesischen Gebirges. Archiv für Lagerstättenforschung, Heft 59, 1933.

[8] STAFFA M. (red.), Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 5, Rudawy Janowickie. Wyd. I-BIS, Wrocław, 1998.

[9] SZAŁAMACHA J., SZAŁAMACHA M., Szczegółowa mapa geologiczna Sudetów 1:25000 Ark. Pisarzowice, Wyd. Geol., Warszawa, 1988.

[10] SZAŁAMACHA J., SZAŁAMACHA M., Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Sudetów 1:25000 Ark. Pisarzowice, Państw. Inst. Geol., Warszawa, 1994.

[11] SZTUK H., ADAMSKI W., GAWOR F., Inwentaryzacja uszkodzeń środowiska na skutek prowadzenia poszukiwań i eksploatacji rud uranowych. Arch. Inst. Górn. Polit. Wr., 1992.

[12] TEISSEYRE J., Skały metamorficzne Rudaw Janowickich i Grzbietu Lasockiego, Geol. Sud. vol. 8, 1973, s. 7–111.

[13] ZAGOŻDŻON K., ZAGOŻDŻON P., Wybrane sztolnie Sudetów w aspekcie możliwości ich udostępnienia, Pr. Nauk. Inst. Górn. Polit. Wr. Nr 85, Studia i Materiały nr 27, 1998, s. 139–147.

[14] ZAGOŻDŻON K., ZAGOŻDŻON P., Kontakt granitu karkonoskiego z jego wschodnią okrywą metamorficzną w nieczynnych sztolniach okolic Kowar, P.T.Min. – prace specjalne, zesz. 11, 1998, s. 181–183.

[Artykuł opublikowany w Pracach Naukowych Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej 117
Studia i Materiały 32]

SiteLock