Pałace
Rudawy Janowickie
turystyka, tajemnica, marzenia...

Pałac Wojanów

Wojanów powstał najpóźniej w drugiej połowie XIII w.
W 1281 r. był majątkiem rodu Zedlitz von Schildow, który przybył na Dolny Śląsk i pełnili funkcje administracyjne na dworach książąt świdnicko-jaworskich oraz legnicko-brzeskich. W 1448 r. nastąpiła zmiana właściciela, stał się nim Dietrich von Runie, a następnie w 1486 r. posiadłość przejął hrabia von Schaffgotsch z Chojnika. Następnie w latach 1548-53 posiadał go Johann von Schaffgotsch z innej linii rodu. Po tym czasie majątek wrócił w ręce rodu von Zedlitzów z linii posiadającej Płoninę.

 


W 1603 r. baron Nikolaus von Zedlitz wzniósł okazałą renesansową rezydencję w Wojanowie. Podczas wojny trzydziestoletniej, w 1642 r., budowla uległa dużym zniszczeniom za sprawą Szwedów. Prace odbudowy dworu rozpoczęły się w 1667 r., wówczas właścicielem był Christoph von Zedlitz.
W 1701 r. Wojanów wraz z posiadłością nabył hrabia von Garwath, następnie, w 1723 r., syn jego sprzedał dwór i wieś hrabiemu von Zedlizowi, a ten za 59 tysięcy talarów, w 1752 r., przekazał Sigmundowi von Frankenberg. W 1755 r. kolejnym właścicielem stał się Daniel von Bachus. Był to bogaty kupiec jeleniogórski, który pełnił różne funkcje i stanowiska na dworze cesarskim. Był już właścicielem Łomnicy, a w 1777 r. posiadł niedaleko położony pałac Wojanów-Bobrów.
W 1817 r. obiekt kupił podporucznik Karl Sigismund von Rothkirch, który założył tam rodową siedzibę. Po śmierci majątek nabył radca sadowy Prus, Karl Albrecht Ike, który wywodził się z Kurlandii. Rozpoczął on przebudowę pałacu w latach 1832-1833, a także zlecił założenie parku krajobrazowego. W 1839 r. zrezygnował on z Wojanowa i sprzedał go za pośrednictwem spółki handlu morskiego królowi Prus Fryderykowi Wilhelmowi III. Ten ofiarował go w prezencie swojej córce, księżnej Luizie Niderlandzkiej. Wówczas przeprowadzone zostały prace przebudowy pałacu na romantyczną rezydencję. Mogły być one nadzorowane w latach 1839-1840 przez Friedricha Augusta Stulera. Ostatnią przebudowę przypisuje się uczniowi Szulera-Hermanowi Wentzelowi. Był on architektem pary książęcej.
Wojanów wszedł do założeń parkowo-pałacowych dworu pruskiego, które obejmowały Maysłakowice i Karpniki. Tworzyły one obszar romantycznego krajobrazu.


Posiadłość w Wojanowie drogą dziedziczenia przeszły na księżną Marię zu Wied, księżniczkę niderlandzką, która sprzedała ją w 1908 r. Karolowi Krieg. Był on porucznikiem rezerwy regimentu dragonów z Bredow.
W latach 1927-1945 pałac należał do konsula dr-a Effenberga i wydawcy gazet Kammera. Po II wojnie cała posiadłość stała się własnością skarbu Państwa. Od pewnego czasu jest własnością prywatną. Kilka lat temu został podpalony i uległ poważnym zniszczeniom. Niedawno jednak został on odnowiony i przywrócony do dawnej świetności.
 


Architektura
Pałac trójkondygnacyjny złożony na planie prostokąta. Posiada cztery narożne cylindryczne wieże i obszernym ryzalitem, który mieści klatkę schodową na osi elewacji frontowej. Budowla pokryta jest wysokim, czterospadowym dachem. Narożne wieże zwieńczono lejkowatymi hełmami.
Ryzalit ma płaski dach, na którym znajduje się widokowy taras. Pałac zachował od strony ogrodu rozległy taras z bocznymi szerokimi schodami. Po obu stronach pałacu znajdują się oranżerie, które łączą się z główną budowlą krytymi przejściami. Od strony frontowej budynku znajduje się podest z równo biegnącymi schodami. Elewacja frontowa posiada podwójny portal zwieńczony fryzem z tarczami herbowymi. Kolumny ustawione po bokach otworów wejściowych są żłobione w 2/3. Nad gzymsem w środkowej jego części umieszczona została prostokątna tablica z napisem i datą: Erbaut 1607. Nad nią znajdują się dekoracyjne spływy zdobione ornamentem okuciowym i zwisami owocowo-kwiatowymi. Oranżerie są dwukondygnacyjne z trzyosiowa elewacją. W oknach elewacji ogrodowej oraz oknach oranżerii i ich łączników zachowała się częściowo neogotycka stolarka okienna, natomiast pozostałe obramienia są siedemnastowieczne. Podczas wielu zmian w budowli, wnętrza częściowo utraciły pierwotny wystój. W Sali Balowej zachowała się przemalowana klasyczna polichromia oraz ornamentowe malowidła na sklepieniach jednej z górnych kondygnacji wież. Z sieni drugiego piętra dostępna jest empora muzyczna. Nad drzwiami pod emporą muzyczną, umieszczona jest scena przedstawiająca Apolla niesionego na łożu w otoczeniu orszaku. Nad pozostałymi wejściami widnieją medaliony ze scenami figuralnymi, które są ujęte w ozdobne ramy. Podczas prac renowacyjnych odkryto także polichromie w dolnych partiach wież.

 


 
Literatura:
1. Kapałczyński W., Napierała P. „Zamki, pałace i dwory Kotliny Jeleniogórskiej”. Fundacja Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej. Wrocław 2005.
2. "Słownik geografii turystycznej Sudetów. Rudawy Janowickie.". Red. M. Staffa. Wyd. I-BIS. Wrocław 1998
3. Ciołek M. "Romantyczna rezydencja w Wojanowie i jej twórcy: Fryderyk A. Stueler i Peter J. Lenne". http://www.dziedzictwo.pl
4. Portal Wiedzy Onet.pl. http://portalwiedzy.onet.pl

 

 

 

 

SiteLock